Een mug lijkt onschuldig, maar voor dieren kan een muggenbeet behoorlijk vervelend zijn. Honden en katten kunnen jeuk, bultjes en huidirritatie krijgen. Paarden kunnen onrustig worden in de wei of stal. Konijnen kunnen gevoelig reageren op insectenbeten en lopen bij slechte hygiëne extra risico op vliegenproblemen. Daarnaast kunnen muggen in sommige situaties ziekteverwekkers overbrengen, zoals het westnijlvirus bij paarden en hartworm bij honden in bepaalde Europese regio’s.
In het kort
Muggen kunnen bij hond, kat, paard en konijn zorgen voor jeuk, stress, huidirritatie en onrust. Bij paarden zijn muggen extra belangrijk door het westnijlvirus, dat via steekmuggen wordt overgedragen. Paarden en mensen kunnen ziek worden, maar verspreiden het virus niet verder. Bij honden die reizen naar Zuid- en Oost-Europa is ook hartwormpreventie een aandachtspunt. De beste bescherming begint bij minder muggen: verwijder stilstaand water, bescherm dieren rond schemering en gebruik alleen insectwerende middelen die geschikt zijn voor de diersoort.
Waarom muggen meer zijn dan alleen irritant
Muggen steken om bloed te zuigen. Daarbij ontstaat een kleine huidreactie: jeuk, zwelling of roodheid. Bij sommige dieren blijft het bij een bultje. Andere dieren reageren heftiger, gaan schuren, bijten of krabben en kunnen zo wondjes krijgen.
Muggen zijn vooral actief bij warm, vochtig weer en rond schemering. Stilstaand water is hun favoriete kraamkamer. Denk aan emmers, dakgoten, regentonnen, drinkbakranden, plassen op dekzeilen en waterbakken die niet goed worden schoongemaakt.
De NVWA geeft aan dat het westnijlvirus via steekmuggen wordt verspreid en dat muggen het virus kunnen overdragen op vogels, paarden, honden, katten en mensen. Paarden en mensen zijn eindgastheren en verspreiden het virus niet verder.
Muggen bij honden
Bij honden ziet u muggenbeten vooral op dun behaarde plekken, zoals buik, liezen, oren, neusbrug en oksels. Sommige honden merken er weinig van. Andere honden krijgen jeuk, likken of krabben aan de plek.
Let op wanneer uw hond:
- veel krabt na een avondwandeling
- bultjes krijgt op buik of oren
- aan poten of liezen likt
- onrustig wordt rond schemering
- wondjes of korstjes krijgt door krabben
Reist uw hond mee naar het buitenland? Dan worden muggen belangrijker. In delen van Europa kunnen muggen hartworm overbrengen. ESCCAP beschrijft dat hartwormlarven via muggen worden overgedragen en adviseert bij reizen naar risicogebieden passende preventie.
Lees ook: huisdier mee op vakantie.
Muggen bij katten
Katten liggen graag op warme plekken: vensterbank, balkon, tuin of beschutte hoekjes. Juist daar kunnen muggen actief zijn. Katten kunnen bultjes, jeuk of kleine korstjes krijgen, vooral op oren, neus en dun behaarde huid.
Bij katten is voorzichtigheid extra belangrijk. Gebruik nooit zomaar een insectenmiddel voor honden bij een kat. Sommige werkzame stoffen die voor honden geschikt zijn, kunnen voor katten gevaarlijk zijn.
Praktische tips voor katten:
- houd katten binnen rond piekmomenten met veel muggen
- gebruik horren voor ramen en deuren
- zet geen waterbakken of emmers stilstaand water op het balkon
- controleer oren en neus bij katten met gevoelige huid
- gebruik alleen producten die specifiek geschikt zijn voor katten
Lees ook: zonbescherming bij hond en kat.
Muggen bij paarden
Paarden kunnen flink last hebben van muggen. Ze slaan met de staart, stampen, schuren, lopen onrustig rond of willen niet ontspannen grazen. Muggen zijn vooral vervelend rond hoofd, hals, buiklijn, benen en staartbasis.
Bij paarden speelt daarnaast het westnijlvirus. Dit virus circuleert vooral tussen vogels en muggen, maar besmette muggen kunnen ook paarden steken. De meeste paarden worden niet of mild ziek, maar een klein deel kan ernstige neurologische klachten krijgen. De NVWA noemt onder meer koorts, sloomheid, minder eetlust, spiertrillingen, stijfheid, wankel lopen en verlammingsverschijnselen als mogelijke signalen.
Praktische tips voor paarden:
- verwijder stilstaand water rondom stal en weide
- controleer dakgoten, emmers, kruiwagens en dekzeilen
- zet paarden bij veel muggen rond schemering liever op stal
- gebruik een goed passend vliegendeken of vliegenmasker
- zorg voor ventilatie in de stal; muggen houden niet van luchtstroming
- bespreek westnijlvirusvaccinatie met uw dierenarts, zeker bij reizen of verblijf in risicogebieden
De NVWA adviseert onder meer om broedplaatsen van muggen te verminderen, zoals stilstaand water in dakgoten, emmers en bakken. Ook vaccinatie kan voor paarden in bepaalde situaties besproken worden.
Bekijk ook: vliegen- en insectenbescherming voor paarden en muggen en het Westnijl-virus bij paarden.
Muggen bij konijnen
Konijnen kunnen gevoelig reageren op insecten. Een muggenbeet kan jeuk of irritatie geven, maar bij konijnen is vooral de omgeving belangrijk. Warm, vochtig weer trekt niet alleen muggen aan, maar ook vliegen. Een schoon, droog verblijf is daarom essentieel.
Praktische tips voor konijnen:
- houd het verblijf droog en schoon
- verwijder nat strooisel en resten groenvoer dagelijks
- plaats het hok niet naast stilstaand water
- gebruik horregaas of insectengaas bij buitenverblijven
- zorg voor schaduw en ventilatie zonder tocht
- controleer dagelijks de achterhand, vooral bij warm weer
- let op minder eten, sloomheid of vieze vacht
Gebruik bij konijnen alleen producten die geschikt zijn voor konijnen. Veel middelen voor hond of kat zijn niet bedoeld voor konijnen.
Lees ook: warmte bij huisdieren en paarden.
De muggenronde: een originele tip voor elke week
Maak in het muggenseizoen één keer per week een vaste muggenronde rond huis, stal, tuin of erf. Loop met een kritische blik langs alles waar water in kan blijven staan.
Controleer vooral:
- emmers
- bloempotten en onderschalen
- regentonnen
- dakgoten
- drinkbakken
- kruiwagens
- dekzeilen
- speelgoed in de tuin
- voerbakken buiten
- plassen bij stal of ren
Leeg, spoel of ververs alles waar water in staat. Muggen hebben weinig nodig om zich voort te planten. Een vergeten laagje water in een bloempot kan al genoeg zijn.
Signaal-actie: wat ziet u en wat doet u?
| Wat u ziet | Mogelijke oorzaak | Wat doet u? |
|---|---|---|
| Bultjes op buik of oren | Muggenbeten | Koel houden, krabben voorkomen en controleren |
| Veel krabben of likken | Jeuk of huidirritatie | Huid nakijken en bij wondjes advies vragen |
| Paard stampt en schuurt veel | Insectenoverlast | Muggenmomenten vermijden, vliegendeken of repellent gebruiken |
| Konijn is sloom of eet minder | Warmte, stress of ziekte | Dierenarts bellen |
| Paard wankelt of krijgt spiertrillingen | Mogelijke neurologische klacht | Direct dierenarts bellen |
| Hond reist naar Zuid-Europa | Risico op mug-overgedragen ziekten | Tijdig parasietenadvies vragen |
Wat kunt u doen tegen muggen?
De beste aanpak bestaat uit drie lagen.
1. Maak de omgeving minder aantrekkelijk
Verwijder stilstaand water. Houd verblijven schoon en droog. Zorg voor goede ventilatie. Maai extreem hoog gras rond verblijven korter wanneer daar veel muggen rusten.
2. Vermijd piekmomenten
Muggen zijn vaak actiever rond schemering en in de nacht. Plan wandelingen, weidegang of buitenmomenten waar mogelijk op gunstigere tijden.
3. Bescherm het dier zelf
Gebruik insectwerende middelen alleen wanneer ze geschikt zijn voor de diersoort. Wat veilig is voor een hond, is niet automatisch veilig voor een kat, konijn of paard. Lees altijd de gebruiksaanwijzing en vraag advies bij jonge, oude, drachtige of zieke dieren.
Wat moet u niet doen?
Gebruik geen hondenmiddel op katten of konijnen. Combineer niet zomaar meerdere insectenmiddelen. Laat waterbakken niet dagenlang vervuilen. Wacht niet af bij ernstige huidreacties, benauwdheid, sloomheid, niet eten of neurologische klachten. En vergeet niet dat “natuurlijk” niet automatisch veilig betekent; ook etherische oliën kunnen voor dieren ongeschikt zijn.
Wanneer neemt u contact op met de dierenarts?
Bel uw dierenarts bij:
- heftige zwelling na een beet
- wondjes door krabben of bijten
- sloomheid of koorts
- benauwdheid
- niet eten, zeker bij kat of konijn
- wankel lopen, spiertrillingen of verlamming bij paarden
- klachten na reizen naar een gebied met hartworm of andere vectorziekten
- twijfel over geschikt insectenmiddel
Conclusie
Muggen zijn voor dieren meer dan een zomerse ergernis. Ze kunnen jeuk, huidirritatie, stress en onrust veroorzaken. Bij paarden spelen muggen bovendien een rol bij het westnijlvirus, en bij honden die reizen naar bepaalde Europese gebieden is hartworm een aandachtspunt. De praktische basis is simpel: verwijder stilstaand water, bescherm dieren rond schemering en gebruik alleen middelen die passen bij de diersoort. Zo houdt u de zomer voor hond, kat, paard en konijn een stuk aangenamer.
Bronvermelding
Voor deze blog zijn onder meer de NVWA-informatie over westnijlvirus en bescherming tegen muggen, de veterinaire RIVM-richtlijn over westnijlvirus en ESCCAP-informatie over door vectoren overgebrachte parasieten bij hond en kat geraadpleegd. De NVWA beschrijft dat westnijlvirus via steekmuggen wordt verspreid en dat paarden neurologische klachten kunnen krijgen. ESCCAP beschrijft dat hartwormlarven via muggen worden overgedragen en dat preventie bij reizen naar risicogebieden belangrijk is.
Vragen?
Neem gerust contact op met ons op:
Veelgestelde vragen over muggen bij dieren
1. Kunnen honden last hebben van muggen?
Ja. Honden kunnen jeuk, bultjes en huidirritatie krijgen door muggenbeten. Bij reizen naar bepaalde Europese gebieden kunnen muggen ook hartworm overbrengen.
2. Zijn muggen gevaarlijk voor katten?
Meestal veroorzaken muggen vooral irritatie, maar gebruik nooit zomaar hondenmiddelen tegen muggen bij katten. Katten zijn gevoelig voor bepaalde stoffen.
3. Waarom zijn muggen belangrijk voor paarden?
Muggen kunnen paarden irriteren en onrust geven. Daarnaast kunnen steekmuggen het westnijlvirus overbrengen, dat bij een klein deel van de paarden ernstige neurologische klachten kan veroorzaken.
4. Kunnen konijnen gestoken worden door muggen?
Ja. Konijnen kunnen huidirritatie krijgen door insecten. Zorg vooral voor een schoon, droog verblijf, insectengaas en controleer uw konijn dagelijks bij warm weer.
5. Wat helpt het beste tegen muggen rond dieren?
Verwijder stilstaand water, vermijd buitenmomenten rond schemering, gebruik horren of insectengaas en kies alleen insectwerende producten die geschikt zijn voor de diersoort.
6. Kan ik hetzelfde muggensprayproduct gebruiken voor hond, kat, paard en konijn?
Nee. Gebruik alleen producten die geschikt zijn voor de betreffende diersoort. Vooral katten en konijnen zijn gevoelig voor middelen die voor andere dieren bedoeld zijn.